AKTUALNOŚCI
GALERIE
MIEJSCA I LUDZIE

Prosna

    fot. Tomcio Skórzewski

    Podstawowe informacje

    źródło
    Wolęcin
    kilometry
    216,8
    We wrześniu 1964 roku w XIII programie Kabaretu Starszych Panów pt. „Przerwa w podróży” miała miejsce premiera, skomponowanej przez Jerzego Wasowskiego do słów Jeremiego Przybory, piosenki „Nad Prosną”. Czy ten wyjątkowy duet miał przyjemność, jak śpiewał w refrenie, „wiosną podumać nad Prosną”, czy też wykorzystał naszą rzekę dla zachowania odpowiedniego rytmu wiersza? Nie wiadomo. Wiadomo natomiast, że piosenka spółki autorskiej Wasowski - Przybora genialnie oddaje klimat panujący nad brzegami Prosny. A jest on malowniczy, sielski i spokojny, jednym słowem idealnie wpisujący się w nizinny, polski krajobraz. 
     
    Prosna swój bieg rozpoczyna na Górnym Śląsku, na Wyżynie Woźnicko -Wieluńskiej, w rejonie Progu Woźnickiego około 260 m n.p.m., a jej źródła wybijają nieopodal wsi Wolęcin. Na Obniżeniu Liswarty, nad brzegami Prosny w jej górnym biegu, lokowano dwa miasta: Gorzów Śląski i historycznie należącą do ziemi wieluńskiej Praszkę. Pierwszymi miejscowościami związanymi z Wielkopolską, przez które przepływa Prosna są Bolesławiec oraz Wieruszów. Między tymi miejscowościami wody jej zasila lewy dopływ Pomianka, natomiast w samym Wieruszowie Niesób. Dalej nurt naszej bohaterki mija Grabów nad Prosną oraz wieś Ołobok, za którą wpada do niej rzeka Ołobok, jeden z jej większych jej dopływów. Jednak największymi i najważniejszymi dopływami Prosny, są uchodzące do niej już w samym Kaliszu Pokrzywnica i Swędrnia. Ostatnim miastem, przez które płynie Prosna, przed ujściem do Warty, jest Chocz. Po przepłynięciu całej Niziny Południowowielkopolskiej a w szczególności Wysoczyzny Wieruszowskiej, Kotliny Grabowskiej, Równiny Rychwalskiej oraz Doliny Konińskiej, Prosna wpada do Warty nieopodal wsi Modlica koło Pyzdr. Na całej swej długości, czyli około 217 km Prosna jest recypientem wielu mniejszych rzeczek i strug, takich jak: Bartosz, Struga Węglewicka, Brzeźnica, Pratwa, czy też Łużyca, a powierzchnia jej dorzecza sięga blisko 5 tysięcy kilometrów kwadratowych. 

    Największym miastem przez które przepływa Prosna jest Kalisz. Płynie przez gród, a raczej oplata jego śródmieście trzema ramionami: głównym nurtem oraz zbudowanymi przez Rosjan w XIX wieku kanałami, Rypinkowskim i Bernardyńskim. Sprawia to wrażenie, jakby Kalisz położony był na wyspach, a jego krajobraz upiększa szereg mostów, przepustów, kładek oraz jazów. Przez lata miasto nie potrafiło wykorzystać atutów Prosny. Na szczęście to się z roku na rok zmienia i zaczęto wracać do sprawdzonych wzorców. Wszak rzeka w wieku XIX wieku była jedną z osi życia miasta. Obecnie wzdłuż Prosny i jej odnóg powstają ścieżki rowerowe, pozwalające mieszkańcom Kalisza na aktywne spędzanie czasu nad jej brzegami. 
     
    Pomimo, że różnica wysokości między źródłami Prosny a jej ujściem, to jedynie 190 metrów, nie przeszkadza to wykorzystać i tego atrybutu rzeki. W samym Kaliszu i pobliskiej Kościelnej Wsi pobudowano małe elektrownie wodne.  Rozwija się też na Prośnie turystyka kajakowa. Rzeka jest zaliczana do nizinnego, malowniczego, niezbyt trudnego i niezbyt uciążliwego szlaku kajakowego. Spływy można organizować na około 150 - kilometrowym odcinku pomiędzy Wieruszowem a Modlicą.
     
    Dnia 20 grudnia 1996 roku ówczesny Wojewoda Kaliski wydał rozporządzenie dotyczące utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu „Dolina rzeki Prosny”. Za wyróżniający się krajobrazem oraz wartościowy ze względów turystycznych i rekreacyjnych uznano odcinek rzeki począwszy od powiatu wieruszowskiego po sam Kalisz.

    W dolinie rzeki Prosny występuje wiele roślin chronionych, jest ona też miejscem lęgowym ptactwa oraz ostoją dzikiej zwierzyny. Bogactwo fauny i flory sprawia, że dolina, jak i sama rzeka cieszy się popularnością wśród wędkarzy, ornitologów oraz turystów szukających piękna żywej natury. 

    Ciekawostką jest fakt, że Prosną, podczas zaborów, praktycznie na całej jej długości (od Praszki do Pyzdr, z wyjątkiem okolic Kalisza), poprowadzono granicę pomiędzy Królestwem Pruskim, a Cesarstwem Rosyjskim. Pilnowana przez zaborców granica nie przeszkadzała w czasach pokoju nielegalnemu przepływowi towarów, a w okresie powstań uzbrojeniu i ludziom śpieszącym do walki. Niestety Prosna w okolicach Żerkowa była barierą nie do pokonania dla Adama Mickiewicza. Nasz narodowy wieszcz przez miesiące pobytu w Wielkopolsce nie znalazł możliwości dołączenia do powstańców listopadowych.

    Andrzej Drewicz

    żródła:
    - www.rzekipolski.info
    - Słownik geograficzny Królestwa Polskiego
    - www.regionwielkopolska.pl

    Komentarze

    Najczęściej odwiedzane

    The browser you use is not supported by this application, probably because it lacks some critical features.
    For a better experience, please consider using this application with a supported browser.