AKTUALNOŚCI
GALERIE
MIEJSCA I LUDZIE

HISTORIA: 98 lat temu rozpoczęło się powstanie wielkopolskie

DATA: 27 grudnia 2016 | AUTOR: Redakcja wkaliszu.pl
    Jan Mertka
    Jeden z nielicznych zwycięskich zrywów narodowych rozpoczął się 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu. Pierwszym poległym powstańcem był urodzony w Przygodzicach Jan Mertka.
    Powstanie przeciwko Rzeszy Niemieckiej wybuchło nazajutrz po przyjeździe wracającego do kraju Ignacego Jana Paderewskiego. Przyszły polski premier przed jednym z poznańskich hoteli, w którym się zatrzymał wygłosił do rodaków owacyjnie przyjęte przemówienie. Tego samego dnia na Świętym Marcinie swoją wojskową paradę zorganizowali Niemcy. Doszło do aktów przemocy - niedawni gospodarze miasta m.in. zrywali polskie flagi i napadali na polskie instytucje. W wyniku zamieszek doszło do walk. Oddziałami powstańczymi kierowała Polska Organizacja Wojskowa. W krótkim czasie polskie wojska zajęły niemal całą Prowincję Poznańską. Zryw zakończył się 16 lutego 1919 roku. Powstanie wielkopolskie jest jednym z nielicznych zwycięskich zrywów w historii Polski. Dzięki podpisanemu rozejmowi udało się uzyskać wszystkie założone cele.
     
    Za pierwszego poległego powstańca uważa się urodzonego w Przygodzicach Jana Mertkę. Żołnierz był członkiem I Batalionu Pogranicznego Poznańskiego, który później wyzwolił Ostrów Wielkopolski i Skalmierzyce. 27 grudnia odbywał patrol w Szczypiornie. Około 11.30 pruska straż graniczna otworzyła ogień do Polaka. - Od mamy wiem, że do naszego domu przyniesiono dwóch rannych powstańców, których Niemcy postrzelili na Polu Boczkowskim - wspominała tamte wydarzenia Władysława Kałużna z domu Bąkowska w rozmowie z dziennikarką kwartalnika "Kalisia Nowa". - Ranni leżeli w naszym domu osobno, w dwóch pokojach. każdy z nich dopytywał się o zdrowie drugiego. Zapewniano ich, że wszystko jest dobrze. Nawet gdy Mertka zmarł, Radajewskiemu nadal mówiono, że jego kolega ma się świetnie, jak i on.
     
    Jan Mertka został pochowany na Nowym Cmentarzu na Wenecji w Ostrowie Wielkopolskim. Pierwszy poległy powstaniec został uhonorowany m.in. w Przygodzicach i Nowych Skalmerzycach.
     
    (jav)
     
    źródło:
    wikipedia.org
    "Kalisia Nowa", kwiecień-maj-czerwiec/nr 4-5-6/144/2011  

    Komentarze

    Najczęściej odwiedzane

    The browser you use is not supported by this application, probably because it lacks some critical features.
    For a better experience, please consider using this application with a supported browser.