AKTUALNOŚCI
GALERIE
MIEJSCA I LUDZIE

Przystań KTW

    .

    Podstawowe informacje

    rodzaj miejsca
    przystań

    Patrząc na smutny, szary budynek nad Prosną, mieszczący się przy Wale Piastowskim, trudno uwierzyć w opowieści o wielkich sukcesach kaliskich wioseł z początku XX wieku, w dwudziestoleciu międzywojennym i w latach 60. ubiegłego stulecia. Trudno też uwierzyć, że wychowało się tu grono zawodników rozsławiających Kalisz na arenie krajowej, jak i międzynarodowej, i że to tu właśnie swoje pierwsze sportowe kroki stawiało czterech olimpijczyków. Spoglądając na pustą Prosnę, nierozerwalnie związaną z przystanią KTW, trudno sobie wyimaginować, że rzeka ta przez lata tętniła życiem. Że obok trenujących wioślarzy i kajakarzy, po rzece pływały, wszelakiej maści, rekreacyjne jednostki wodne, a kaliszanom dane było czerpać z rzeki pełnymi garściami. Ostatnimi czasy modne stało się w Kaliszu hasło „Przywrócić miastu rzekę”. Wyrazem kluczowym w tym zdaniu, przywoływanym najczęściej podczas kolejnych wyborów, lub w momentach kiedy włodarzom miasta zdarzy się znaleźć nad Prosną, jest słowo „przywrócić”. Wgłębiając się w historię mariażu miasta z rzeką i zapoznając się z bogatymi losami Kaliskiego Towarzystwa Wioślarskiego, łatwo możemy się przekonać, że miastu jest co przywracać.

    Jak donoszą kroniki Kalisza, w roku 1885 miała się na Prośnie pojawić pierwsza łódź, która należała do Wiktora Weigta, członka rodziny kaliskich browarników. Można powiedzieć, że po tym zdarzeniu sprawy potoczyły się wartko. Następnego lata po Prośnie pływała już kolejna łódź, którą nazwano „Prosna”, a w roku 1887 kaliska flotylla powiększyła się o„Kaliszankę”. Choć pierwsze rejsy miały charakter czysto rekreacyjny, pływać miano między innymi do Piwonic, to w głowach młodych i przedsiębiorczych kaliszan zakiełkowała idea wioślarstwa. Prym wśród nich wiódł urodzony w Warszawie prawnik, przyszły redaktor naczelny „Gazety Kaliskiej” i długoletni prezes Kaliskiego Towarzystwa Wioślarskiego, Józef Radwan. On to, członek powstałego w stolicy w roku 1878, pierwszego na ziemiach polskich towarzystwa wioślarskiego, podjął udaną próbę przeszczepienia na kaliski grunt warszawskich pomysłów.

    Już w roku 1887, odbyły się wybory do działającego nielegalnie w grodzie nad Prosną, towarzystwa wioślarskiego. Czemu działającego nielegalnie? Władze carskie, w osobie warszawskiego generała-gubernatora Iosifa Władimirowicza Hurki, miały utrudniać rejestrację towarzystwa. Dopiero wybieg „naszego” gubernatora Michała Daragana, polegający na zorganizowaniu kaliskich wioślarzy pod szyldem oddziału Cesarskiego Towarzystwa Ratowania Tonących, z centralą w Petersburgu, przyniósł pożądany i długo oczekiwany efekt. Jesienią 1894 roku, władze carskie dały zielone światło dla kaliskiej inicjatywy, a powstały wówczas oddział warszawskiej filii Cesarskiego Towarzystwa Ratowania Tonących stał się piątym po Warszawie, Płocku, Włocławku i Krakowie, na ziemiach polskich, towarzystwem wioślarskim. Warto tu zaznaczyć że kaliska organizacja była pierwszą, która pływała poza wodami Wisły, a rok 1894 uznany został za historyczny początek działalności Kaliskiego Towarzystwa Wioślarskiego. Na przyjęcie obecnej nazwy wioślarze pływający po Prośnie musieli czekać do marca 1907 roku, kiedy to kaliską filę Cesarskiego Towarzystwa Ratowania Tonących oficjalnie przemianowano na Kaliskie Towarzystwo Wioślarskie.

    Jeszcze dłużej kaliscy wioślarze musieli czekać na profesjonalną przystań. Pierwszą, drewnianą, która najprawdopodobniej usytuowana była w parku za teatrem (w miejscu, gdzie obecnie stoi kotwica), miała zastąpić nowa wzniesiona na drugim brzegu Prosny, tam gdzie swój bieg zaczyna kanał Rypinkowki. Projektantem jej miał być architekt miejski, Aleksander Hermann, a wykonawcą prac budowlanych Janusz Dzierżawski. Projekt nowej przystani został przedstawiony 11 czerwca 1912 roku, wkrótce też ruszyły prace, na tyle intensywne, że w niecały rok kaliszanie mogli się cieszyć z nowej bazy wioślarskiej. Ładny murowany budynek z charakterystycznym spadzistym dachem stanął w miejscu łazienek kąpielowych, a jego otwarcie odbyło się 4 maja 1913 roku. Przystań ta w niezmienionej formie, uzupełniona jedynie w latach 30. XX wieku o lewe skrzydło, przetrwała dwie wojny światowe. W końcu lat 50. ubiegłego stulecia przystąpiono do kapitalnego remontu przystani, nadając jej obecny kształt. Odnowiony, a raczej przebudowany gmach, oraz wyremontowane obrzeże „letniej przystani” Kaliskiego Towarzystwa Wioślarskiego oddano do użytku w maju 1960 roku.

    Andrzej Drewicz

    Archiwalne zdjęcia dzięki uprzejmości portalu  „Wirtualne Muzeum Fotografii Kalisza”

    Źródła:

    - „Na stulecie Nowego Parku” artykuł Anny Tabaki i Macieja Błachowicza w „Życiu Kalisza”
    - „Leksykon kaliski”, Władysław Kościelniak
    - www.ktw.kalisz.pl
    - www.kalisz.info
    - www.info.kalisz.pl

    Komentarze

    Najczęściej odwiedzane

    The browser you use is not supported by this application, probably because it lacks some critical features.
    For a better experience, please consider using this application with a supported browser.