AKTUALNOŚCI
GALERIE
MIEJSCA I LUDZIE

PRAWO. Czy można zostać uznanym za ojca nieswojego dziecka?

DATA: 2 października 2018 | AUTOR: Redakcja wkaliszu.pl

    Czy można zostać uznanym za ojca nieswojego dziecka, jakie są sposoby ustalania ojcostwa - pisze kaliski adwokat Krzysztof Liberda.

    Dzisiejszy artykuł ponownie nawiązywać będzie do zagadnień związanych z prawem rodzinnym. Tym razem skupię się jednak na jednym ze sposobów na ustalenie ojcostwa. Wyjaśnię, kiedy stosujemy tę zasadę oraz co zrobić w sytuacji, gdy ojcostwo zostanie stwierdzone na jego podstawie, pomimo że mężczyzna ten nie jest biologicznym ojcem dziecka.

    Zagadnienia związane z ustaleniem ojcostwa wymienione zostały w art. 62 i następnych kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Podstawowymi sposobami na ustalenie ojcostwa są: domniemanie pochodzenia dziecka z małżeństwa, uznanie dziecka oraz ustalenie na skutek powództwa. W dzisiejszym artykule skupię się na ustaleniu ojcostwa na pierwszym z nich.

    Wskazany sposób na ustalenie ojcostwa związany jest z zastosowaniem przez ustawodawcę domniemania prawnego. Zgodnie z nim, jeśli dziecko urodziło się w trakcie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania albo unieważnienia, przyjmuje się, że ojcem dziecka jest mąż matki. To właśnie na skutek przyjęcia tej fikcji prawnej może dojść do sytuacji, że były mąż zostanie uznany z mocy prawa za ojca dziecka, które nie jest jego biologicznym potomkiem. Trzeba bowiem przypomnieć, że jedną z przesłanek koniecznych do orzeczenia rozwodu jest ustanie fizycznego pożycia pomiędzy małżonkami. W związku z tym rzadko zdarza się, aby dziecko urodzone w okresie domniemania po zakończeniu bądź ustaniu małżeństwa (szczególnie w końcówce tego okresu) jest biologicznym dzieckiem byłego męża.

    Wskazana powyżej fikcja prawna podlega pewnym ograniczeniom wynikającym z dalszych przepisów kodeksu. Pierwszą okolicznością wyłączającą to domniemanie jest urodzenie dziecka po upływie trzystu dni od odrzeczenia pomiędzy małżonkami separacji. Podkreślenia wymaga fakt, że chodzi tu o separację orzeczoną przez sąd wyrokiem, a nie tzw. separację faktyczną ustaloną wyłącznie pomiędzy małżonkami. Drugą sytuacją wyłączającą wskazane domniemanie jest zawarcie przez matkę nowego związku małżeńskiego w trakcie trwania 300-dniowego okresu po jego ustaniu bądź unieważnieniu małżeństwa. W takiej sytuacji za ojca dziecka uznany zostaje kolejny mąż matki.

    Sposobem „obrony” przed ustaleniem ojcostwa niezgodnym ze stanem faktycznym jest wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Z powództwem takim do sądu mogą wystąpić mąż, żona oraz dziecko. Katalogiem tym nie został objęty biologiczny ojciec dziecka, który chciałby wstąpić na miejsce męża matki. Zgodnie z art. 63 k.r.o. wytoczenie takiego powództwa przez męża matki jest możliwe w ciągu 6 miesięcy od dnia, gdy ojciec dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Ojciec w tej sytuacji musi pozwać matkę i dziecko, a jeśli matka nie żyje – wyłącznie dziecko. W sytuacji, gdy z powództwem chce wystąpić matka dziecka, termin wynosi 6 miesięcy od dnia urodzenia dziecka. Matka pozywa w takiej sytuacji męża oraz dziecko, a jeśli mąż nie żyje, wyłącznie dziecko. Również dziecko może w takiej sytuacji wystąpić o zaprzeczenie ojcostwa. Termin wynosi 3 lata od osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości. Dziecko pozywa obu rodziców. Jeżeli matka nie żyje, wystarczy pozwanie ojca. Natomiast, jeśli ojciec nie żyje, w jego miejsce wstępuje kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy, którego pozwać musi dziecko. Niezależnie od strony inicjującej postępowanie sądowe, aby doszło do zaprzeczenia ojcostwa konieczne jest wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka. Sądem właściwym rzeczowo dla tego powództwa jest sąd okręgowy.

    Podsumowując, instytucja domniemania pochodzenia dziecka tworzy fikcję prawną, na skutek której za ojca dziecka może zostać uznany człowiek, który nie jest biologicznym ojcem dziecka. Ustawodawca przewidział jednak formę ochrony przed niezgodnym z prawdą stwierdzeniem ojcostwa, która pozwala na „naprawienie takiego stanu rzeczy”. Jednocześnie zwracam uwagę na stosunkowo krótkie terminy, w których wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa będzie możliwe. 

    Komentarze

    Najczęściej odwiedzane

    The browser you use is not supported by this application, probably because it lacks some critical features.
    For a better experience, please consider using this application with a supported browser.