AKTUALNOŚCI
GALERIE
MIEJSCA I LUDZIE

PRAWO. Naruszono moją nietykalność cielesną. Czy mogę wytoczyć sprawę karną?

    - W dzisiejszym artykule, kontynuując tematykę związaną z szeroko rozumianym prawem karnym, pragnę krótko omówić problematykę trybu prywatnoskargowego. Tematyka ta jest o tyle ciekawa, że związana jest z przestępstwami, które można uznać za lekkie przestępstwa, które może popełnić każdy człowiek. Zapraszam do lektury! - pisze kaliski adwokat, Krzysztof Liberda.

    Działanie we wskazanym trybie ogranicza się wyłącznie do katalogu przestępstw wskazanych w kodeksie ze wzmianką, że ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego. Do katalogu tego zaliczają się między innymi: wspomniane w tytule naruszenie nietykalności cielesnej, spowodowanie lekkiego uszczerbku na zdrowiu, zniesławienie, zniewaga. Na marginesie w ramach ciekawostki wskażę Państwu, jak odróżnia się zniesławienie od zniewagi. Oba te przestępstwa naruszają cześć, dobre imię pokrzywdzonego. W największym skrócie, różnią się tym, że zniewaga uderza bezpośrednio w pokrzywdzonego (np. powiedzenie mu, najdelikatniej ujmując: „Jesteś głupi”), natomiast zniesławienie ma charakter pośredni (np. rozprzestrzenianie kłamliwych, oczerniających informacji o danej osobie). Wracając do katalogu przestępstw, nie ulega wątpliwości, że przestępstwa te są silnie związane z osobą pokrzywdzonego. Jednocześnie, z punktu widzenia społecznego, są to przestępstwa na tyle lekkie i nieznaczące dla porządku publicznego, że organy ścigania co do zasady nie będą podejmować żadnych czynności z urzędu. Innymi słowy, jeśli ktoś pragnie dochodzić ochrony prawnej przed sądem w zakresie popełnionych przestępstw, musi w dużej mierze samodzielnie o to zadbać.

    Droga prywatnoskargowa jest o tyle trudniejsza, że pokrzywdzony nie może ograniczyć się do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Rola policji w tym wypadku, zgodnie z kodeksem postępowania karnego, ogranicza się wyłącznie do odebrania ustnej bądź pisemnej skargi oraz ewentualnego zabezpieczenia materiału dowodowego. Tak czy inaczej, na pokrzywdzonym ciąży obowiązek sporządzenia prywatnego aktu oskarżenia. Pismo to nie ma charakteru tak sformalizowanego jak akt oskarżenia wnoszony przez oskarżyciela publicznego. Wystarczającym jest, poza ogólnymi wymogami pisma procesowego oznaczenie osoby oskarżonego, zarzucanego mu czynu oraz wskazanie dowodów, na których opiera się oskarżenia.

    Taki akt oskarżenia może być sporządzony również przez pokrzywdzonego - nie został wobec takiego aktu ustanowiony obowiązek, aby dokument ten był sporządzony i podpisany przez profesjonalnego pełnomocnika. Przed złożeniem go do sądu, pokrzywdzony zobowiązany jest do zapłaty kwoty 300 zł tytułem zryczałtowanej opłaty od prywatnego aktu oskarżenia. Po skutecznym wniesieniu prywatnego aktu oskarżenia do sądu, postępowanie przed sądem rozpoczyna się od tzw. postępowania pojednawczego. Celem takiego postępowania, jak sama nazwa wskazuje, jest doprowadzenie do pojednania pomiędzy stronami bez konieczności toczenia procesu. Zakres takiego pojednania jest bardzo szeroki, możliwym jest na przykład rozliczenie wzajemnych roszczeń cywilnoprawnych (odszkodowanie, zadośćuczynienie).Następnym etapem, gdyby stronom nie udało się dojść do pojednania, dochodzi do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Co do zasady w postępowaniu prywatnoskargowym nie działa oskarżyciel publiczny. W wyjątkowych przypadkach prokurator może wszcząć postępowanie bądź do niego przystąpić, jednak musi przemawiać za tym interes społeczny. W pozostałym zakresie postępowanie to nie różni się od postępowania publicznoskargowego. Przeprowadzane jest postępowanie dowodowe, które kończy się wyrokiem. Od wyroku takiego przysługuje oczywiście apelacja. 

    Ostatnią kwestią, którą pragnę poruszyć jest problematyka przedawnienia. Przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego przedawniają się z upływem roku, od kiedy pokrzywdzony dowiedział się o tożsamości sprawcy, jednak nie później niż w ciągu 3 lat od popełnienia przestępstwa.

     

     

    Krzysztof Liberda

    Komentarze

    Najczęściej odwiedzane

    The browser you use is not supported by this application, probably because it lacks some critical features.
    For a better experience, please consider using this application with a supported browser.